Tiểu sử

I. THÂN THẾ

Hòa thượng thế danh Nguyễn Quyển, Pháp danh Nguyên Từ, Pháp tự Thích Thanh Toàn.

Hòa thượng sinh ngày mồng 1 tháng 8 năm Mậu Tý (1948) tại làng Hà Cảng, xã Quảng Phú, huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên - Huế. Thân sinh là Cụ ông Nguyễn Út - Pháp danh Nguyên Tuấn; Thân mẫu là Cụ bà Phan Thị Chắc - Pháp danh Nguyên Nhu. Hòa thượng là con trai thứ hai trong gia đình có 2 trai và 1 gái. Người anh cả hiện là vị Thủ Từ ở Chùa Tường Quang làng Hà Cảng. Thuở thiếu thời, Hòa thượng theo học Tiểu học tại Trường Phú Lễ, học Trung học Cơ Sở tại Trường Công Lập Quảng Phước - Sịa.

II. THỜI GIAN XUẤT GIA HỌC ĐẠO

Hoà thượng được sinh ra và lớn lên trong một gia đình dòng tộc có truyền thống kính tin Tam Bảo và nhờ có sẵn hạt giống xuất trần từ nhiều kiếp cho nên Hoà thượng đã được kết duyên với chốn Thiền môn ngay từ thuở nhỏ. Vì vậy, Hoà thượng đã sớm nhận thức được cuộc đời huyễn mộng, thế sự phù vân, chỉ có đạo giải thoát mới là cứu cánh để nương về.

Ngày mồng 1 tháng 6 năm Bính Ngọ (1966), Hòa thượng đã xin phép song thân xuất gia đầu Phật với Đức Cố Đại Lão Hoà thượng huý thượng Tâm hạ Hương, Đạo hiệu Thích Mật Hiển - Nguyên Phó Pháp Chủ Hội Đồng Chứng Minh Trung Ương GHPGVN, Trưởng Ban Trị Sự GHPGVN tỉnh Thừa Thiên - Huế, Trú trì Tổ đình Trúc Lâm thuộc thôn Thượng Một, xã Thuỷ Xuân, huyện Hương Thuỷ, tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là Phường Thuỷ Xuân, TP Huế).

Kể từ buổi sơ tâm xuất gia hướng Phật, Hoà thượng nỗ lực hôm sớm kệ Kinh, siêng năng học đạo, học thuộc hai thời công phu và bốn cuốn Luật tiểu. Sau hơn một năm cần mẫn “phụng Phật hầu Thầy” đến ngày 19 tháng 6 năm Đinh Mùi (1967) - Nhân ngày Lễ Vía Đức Bồ tát Quán Thế Âm, Ngài Đại lão Hoà thượng Bổn sư thấy Hoà thượng là người đệ tử siêng năng chất phát, thiết tha cầu đạo, đã làm lễ thế phát và trao truyền Sa-di thập giới với Pháp danh Nguyên Từ, Pháp tự Thanh Toàn, thuộc đời thứ 44 dòng Thiền Lâm Tế và đời thứ 10 Thiền Phái Liễu Quán - Nam Hà.

Năm 1968, Hoà thượng theo học Trung Học Phổ Thông tại Trường Bồ Đề Hữu Ngạn - Huế.

Ngày 19 tháng 9 năm Canh Tuất (1970), Hoà thượng đã được Bổn sư cho phép đăng đàn thọ Tỳ-kheo Bồ-tát giới tại Đại giới đàn Đại giới đàn Vĩnh Gia ở Đà Nẵng, do Đức Đệ nhị Tăng Thống Đại lão Hoà thượng Thích Giác Nhiên làm Đàn đầu Hoà thượng; Cố Hoà thượng Thích Mật Nguyện - Chánh Đại diện Miền Vạn Hạnh và tỉnh Thừa Thiên làm Chánh Chủ Đàn và Hoà thượng Bổn sư làm Giáo thọ A-xà-lê tại Giới đàn này.

III. QUÁ TRÌNH HÀNH ĐẠO

Sau năm Mậu Thân (1968), khi đang học lớp đệ Tam phổ thông, Hòa thượng đã cùng với Hòa thượng Thích Lưu Hòa, chú Nguyên Nghĩa tổ chức dạy lớp buổi trưa tại Trường Diệu Hạnh, Chùa Hồng Ân - Huế.

Đầu năm 1970 (Canh Tuất), Hòa thượng cùng Hòa thượng Thích Lưu Hòa, Hòa thượng Thích Tín Nghĩa, chú Nguyên Nghĩa Nguyễn Văn Nhơn thành lập ngôi Trường Bồ Đề Câu Na La trong khuôn viên Tổ Đình Trúc Lâm và tham gia dạy tại Trường này.

Năm 1972-1973, Hòa thượng Thích Quang Tạng thành lập Trường Bồ Đề Hương Từ ở Phú Bài, huyện Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế. Trước sự thỉnh mời của Hòa thượng Quang Tạng và được sự chấp thuận của Hòa thượng Bổn sư, Hòa thượng về làm Phó Quản đốc kiêm Giám thị Trường Bồ Đề Hương Từ. Sau ngày thống nhất đất nước (1975), Trường Bồ Đề Hương Từ giải tán, Hòa thượng trở về Tổ đình Trúc Lâm và tham gia dạy Niên khoá cuối cùng năm 1975-1976 tại Trường Bồ Đề Câu Na La. Kể từ đó, Hòa thượng ở lại chốn Tổ chăm lo tu học, hầu cận Bổn sư và sản xuất ruộng rẫy cùng với Tăng chúng.

Đầu năm 1987, Thầy Thích Lưu Đức - Giám đốc cơ sở vị tâm Diệu Đế (100B Bạch Đằng - Phú Cát - Huế) lâm bệnh, Hoà thượng Bổn sư chỉ dạy Hoà thượng về ở cơ sở vị tâm Diệu Đế để tiếp tục sản xuất và chăm sóc thầy Lưu Đức. Đến năm 1991 Thầy Lưu Đức viên tịch tại Chùa Trúc Lâm, Hòa thượng được Bổn sư cho tiếp tục quản lý tại cơ sở này.

Ngày Rằm Tháng Tư năm Nhâm Thân, mùa Phật đản PL.2536 (1992), Ngài Đại lão Hòa thượng Bổn Sư hoá duyên ký tất, đoan ngự liên đài, Hòa thượng trở về chốn Tổ cư tang và đến năm Giáp Tuất (1994) đại trùng tu Tổ đình Trúc Lâm.

Năm Mậu Dần (1998), nhân dịp lễ Húy nhật lần thứ 200 của Ngài Lạng Giang Quận Công Tôn Thất Hội (27-10 âm lịch), Hòa thượng được các vị Tôn thất thuộc Phòng Lạng Giang Quận Công mời về làm Trú Trì Chùa Tịnh Giác. Ngôi chùa sau nhiều năm đã xuống cấp trầm trọng. Từ trong buổi hoang sơ đó, Hòa thượng đã từng bước khắc phục kiến tạo ngôi Phạm vũ được trang nghiêm, tiếp Tăng độ chúng, hướng dẫn nhân dân Phật tử tu học. Đến năm Bính Tuất (2006), Hoà thượng cho Đại trùng tu chùa Tịnh Giác.

Năm Mậu Tý (2008), Hòa thượng đã hiến lại toàn bộ cơ sở sản xuất vị tâm Diệu Đế cho Giáo hội.

Năm Tân Mão (2011), Hòa thượng cùng với bà con trong Phòng Lạng Giang Quận Công đứng ra đại trùng tu toàn bộ ngôi Từ Đường Lạng Giang Quận Công.

Tại các nhiệm kỳ 1998-2002 và 2002-2007, Hòa thượng tham gia Phật sự tại Ban Đại diện Phật giáo huyện Phong Điền với chức vụ Trưởng ban Kiểm soát. Đến nhiệm kỳ 2007-2012, làm Phó Thường trực Ban Đại diện Phật giáo huyện Phong Điền.

Ngày 05-12-2002 (Nhâm Ngọ), Hòa thượng được Hội đồng Chứng minh Trung ương Giáo hội tấn phong lên ngôi vị Thượng tọa.

Ngày 24-11-2012 (Nhâm Thìn), Hòa thượng được Hội đồng Chứng minh Trung ương Giáo hội tấn phong ngôi vị Hòa thượng.

Tại các Đại Giới đàn do Giáo hội tổ chức, Hoà thượng đảm nhận các chức vụ Giám đàn và Tôn chứng. Đặc biệt vào năm Nhâm Dần (2022), tại Đại Giới đàn mang Tôn hiệu của Đức Đại lão Hoà thượng Bổn sư - “Đại Giới đàn Mật Hiển” tổ chức tại Tổ đình Từ Đàm - Huế, Hoà thượng được Ban Kiến đàn cung thỉnh ngôi Đệ Tứ Tôn chứng Tăng già.

IV. NHỮNG THÁNG NGÀY CUỐI CÙNG

Vào mùa Đông năm Giáp Thìn - 2024, nhận thấy thân thể khiếm an, Hoà thượng đã trở về chốn Tổ đảnh lễ Thầy Tổ và thưa bạch với Trưởng lão Hoà thượng Pháp huynh Trú trì Tổ đình Trúc Lâm về công việc hậu sự sau này. Sau đó, sức khoẻ của Hoà thượng dần được ổn định, đến trung tuần tháng 2 năm Ất Tỵ (2025), BTS GHPGVN tỉnh Thừa Thiên - Huế tổ chức “Đại giới đàn Đôn Hậu”, Hoà thượng tiếp tục được cung thỉnh vào ngôi vị Đệ Tứ Tôn chứng Tăng già.

Ngày mùng 2 tháng 10 năm Ất Tỵ (2025), nhân dịp Lễ Tưởng niệm Huý nhật của Đức Tổ sư Khai sơn Tổ đình Trúc Lâm - Mùng 3 tháng 10 âm lịch, Hoà thượng đã trở về chốn Tổ, đảnh lễ Lịch đại Tổ sư và vấn an Trưởng lão Hoà thượng Pháp huynh Trú trì cùng Chư Huynh đệ Pháp lữ tông môn.

Ngày 17 tháng 10 năm nay, trong dịp Giỗ kỵ của Thân mẫu, Hoà thượng đã trở về quê hương Hà Cảng, dâng hương lên đấng sinh thành và Từ Đường gia tộc, thăm ngôi chùa Làng Hà Cảng thân thương lần sau cuối. Sau đó, Hoà thượng trở về bổn tự tịnh dưỡng và dặn dò đồ chúng một số công việc trong chương trình hậu sự của Hoà thượng.

Do niên cao lạp trưởng, sau thời gian lâm bệnh, mặc dầu đã được sự tận tình lo lắng săn sóc của Môn đồ Pháp quyến, cũng như sự nhiệt tâm chữa trị của quý vị Y Bác sĩ nhưng do tuổi cao sức yếu, Hoà thượng đã thuận thế vô thường thâu thần viên tịch đúng 04 giờ 15 phút, ngày 09 tháng 01 năm 2026 (nhằm ngày 21 tháng 11 năm Ất Tỵ), trong tiếng trợ niệm của Chư Tôn Thiền đức trong Môn phái Tây Thiên, Tổ đình Trúc Lâm, Môn đồ thế quyến và thiện nam tín nữ Phật tử, thọ thế 78 tuổi, 55 Hạ Lạp.

Thế là từ đây Hoà thượng đã từ bỏ huyễn thân trong chốn hồng trần, đi vào cõi Tây phương Tịnh Độ không sanh không diệt. Chùa Tịnh Giác ngày ngày chuông mõ sớm chiều vẫn còn đó, chốn Tổ Tây Thiên, Đức liệt Tổ rạng ngời ý đạo vẫn còn đây, đồng môn Pháp lữ, đệ huynh Pháp phái, môn nhơn thế quyến đang quy tụ về đạo tràng thế mà Hoà thượng đã từ giã tất cả, để ra đi về miền Tịch tịnh. Hòa thượng tánh tình chất trực, khiêm cung nhã nhặn. Tròn 60 năm tu tập hành đạo đối với Phật sự Giáo hội Hoà thượng không bao giờ nài hà khó nhọc. Đối với Tăng chúng cung cách uy nghiêm đỉnh đạt, ân cần giáo huấn. Đối với thiện tín Phật tử lúc nào cũng niềm nở tiếp đón, dạy bảo phân minh. Hoà thượng viên tịch, Pháp phái Tổ đình mất đi một bậc trưởng thượng, Môn đồ thiện tín mất đi một vị Thầy khả kính. Bảo Tháp của Hoà thượng được tôn trí trong khuôn viên Tổ đình Trúc Lâm - Huế.

Nam Mô Tự Lâm Tế Chánh Tông tứ thập tứ thế Trúc Lâm Pháp Phái Trùng kiến Tịnh Giác Tự Trú trì húy thượng Nguyên hạ Từ hiệu Thích Thanh Toàn Nguyễn Công Hòa thượng Giác linh.