Hòa thượng Thích Huệ Phước, Ủy viên Thường trực Hội đồng Trị sự GHPGVN, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Hoằng pháp Trung ương, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Trị sự GHPGVN thành phố Huế đã tham dự và giao lưu phát biểu tại chương trình.

Hòa thượng Thích Huệ Phước tham dự, giao lưu và phát biểu tại chương trình

BTV: Kính bạch Hòa thượng, trong không khí cả nước hân hoan chào mừng thành công của cuộc bầu cử, tại Huế, Hòa thượng cảm nhận như thế nào về niềm vui và sự đồng lòng của người dân?

HT.Thích Huệ Phước: Trong không khí hân hoan sau thành công của cuộc bầu cử, nếu lắng lòng mà nhìn sâu vào Huế - mảnh đất vốn trầm mặc mà sâu lắng - ta sẽ cảm nhận được một niềm vui rất riêng: không ồn ào, không phô trương, nhưng thấm đẫm trong từng nếp sống, từng ánh mắt, từng lời chào nhau nơi ngõ nhỏ.

Người dân Huế đón nhận sự kiện này như một dấu mốc của niềm tin. Niềm tin ấy không chỉ đặt vào kết quả của một kỳ bầu cử, mà sâu xa hơn là niềm tin vào sự ổn định, vào hướng đi của đất nước, và vào chính trách nhiệm công dân của mỗi người. Ta thấy điều đó nơi những cụ già chậm rãi đi bầu từ sớm, nơi những người trẻ háo hức lần đầu thực hiện quyền công dân, và cả nơi những người lao động bình dị nhưng vẫn dành thời gian để góp tiếng nói của mình vào việc chung.

Với Huế, sự đồng lòng không biểu hiện bằng sự náo nhiệt mà bằng sự lặng lẽ mà bền bỉ. Đó là tinh thần “đạo - đời tương tức”: mỗi lá phiếu không chỉ là quyền, mà còn là một lời nguyện thầm - nguyện cho quốc thái dân an, cho xã hội an hòa, cho con người sống với nhau bằng nghĩa tình và trách nhiệm.

Từ góc nhìn của người tu hành, niềm vui ấy còn là niềm vui của sự hòa hợp. Khi lòng dân đồng thuận, thì đó chính là một biểu hiện của “tâm an”. Mà tâm an thì xã hội mới an. Điều này rất gần với tinh thần mà Đức Phật Thích Ca đã dạy: một cộng đồng vững mạnh không chỉ dựa trên luật pháp, mà còn dựa trên sự tỉnh thức và thiện tâm của mỗi cá nhân.

Có thể nói, niềm vui của người dân Huế sau cuộc bầu cử là niềm vui của sự gửi gắm. Gửi gắm niềm tin vào những người được trao trách nhiệm, và cũng là tự nhắc mình sống xứng đáng với quyền làm chủ ấy. Trong chiều sâu văn hóa Huế, niềm vui đó mang dáng dấp của một lời cầu nguyện - nhẹ nhàng mà bền lâu, như tiếng chuông chùa ngân trên sông Hương, không vang dội, nhưng thấm rất xa, rất sâu.

BTV: Thưa Hòa thượng, điều gì làm nên ý nghĩa đặc biệt của ngày bầu cử đối với mỗi người dân hôm nay?

HT.Thích Huệ Phước: Ý nghĩa đặc biệt của ngày bầu cử, nếu nhìn sâu, không chỉ nằm ở một sự kiện chính trị - pháp lý, mà chính là một ngày để mỗi người dân trở về với ý thức “mình là một phần của đất nước”.

Trước hết, đó là ngày của trách nhiệm công dân. Mỗi lá phiếu tuy nhỏ bé, nhưng lại mang theo tiếng nói của cá nhân đối với vận mệnh chung. Trong khoảnh khắc đặt bút lựa chọn, con người không còn là một cá thể riêng lẻ, mà trở thành chủ thể của cộng đồng, góp phần định hình tương lai xã hội. Điều này làm cho ngày bầu cử trở thành một dấu mốc thiêng liêng theo nghĩa đời sống - nơi quyền và trách nhiệm gặp nhau.

Ở một tầng sâu hơn, đó còn là ngày của niềm tin và sự gửi gắm. Người dân gửi niềm tin vào những người được lựa chọn, nhưng đồng thời cũng gửi gắm vào chính cơ chế vận hành của xã hội - rằng sự minh bạch, công bằng và hướng thiện vẫn đang được nuôi dưỡng. Niềm tin ấy, trong văn hóa Việt nói chung và Huế nói riêng, không ồn ào mà lắng đọng, như một lời hứa âm thầm giữa cá nhân và cộng đồng.

Từ góc nhìn Phật giáo, ngày bầu cử còn mang ý nghĩa của chánh niệm và lựa chọn thiện lành. Mỗi sự lựa chọn, nếu được soi chiếu bằng tỉnh thức, đều trở thành một hành động có đạo đức. Điều này gợi nhắc tinh thần mà Phật Thích Ca đã dạy: con người chính là chủ nhân của nghiệp và là người kiến tạo tương lai của mình. Một lá phiếu, vì vậy, không chỉ là quyết định chính trị, mà còn là một “nhân” được gieo xuống cho “quả” của xã hội mai sau.

Sau cùng, điều làm nên ý nghĩa sâu sắc nhất của ngày bầu cử chính là sự đồng lòng. Khi hàng triệu con người cùng hướng về một mục tiêu chung, dù mỗi người một hoàn cảnh, một suy nghĩ, thì chính sự hội tụ đó tạo nên sức mạnh của cộng đồng. Đó cũng là biểu hiện của “hòa hợp” - một giá trị cốt lõi không chỉ trong đời sống xã hội mà còn trong đạo lý.

Vì vậy, ngày bầu cử không chỉ là một ngày “đi bỏ phiếu”, mà là một ngày để mỗi người tự hỏi: mình đang chọn lựa điều gì cho đất nước, và mình đang sống như thế nào để xứng đáng với lựa chọn ấy.

BTV: Từ góc nhìn của người xuất gia, Hòa thượng nhìn nhận ra sao về trách nhiệm công dân được gửi gắm qua mỗi lá phiếu?

HT.Thích Huệ Phước: Từ góc nhìn của người xuất gia, mỗi lá phiếu không chỉ là một hành vi công dân, mà còn là một hành vi đạo đức - nơi tâm ý, nhận thức và trách nhiệm hội tụ trong một lựa chọn rất cụ thể.

Trước hết, lá phiếu phản ánh tâm niệm của người chọn lựa. Trong giáo lý của Đạo Phật, mọi hành động đều bắt đầu từ tâm. Nếu tâm được soi chiếu bằng chánh niệm, không bị chi phối bởi cảm tính, thiên kiến hay lợi ích riêng, thì sự lựa chọn ấy sẽ gần với “chánh kiến” - tức là thấy đúng, chọn đúng. Vì vậy, bỏ phiếu không chỉ là thực hiện quyền, mà còn là thực hành sự tỉnh thức.

Thứ hai, đó là biểu hiện của trách nhiệm liên đới. Người tu hành thường quán chiếu rằng mình không tồn tại tách rời, mà luôn gắn bó với cộng đồng. Một lá phiếu không chỉ ảnh hưởng đến bản thân, mà còn đến đời sống của rất nhiều người khác. Do đó, khi lựa chọn, cần đặt mình trong tổng thể: nghĩ đến lợi ích chung, đến sự an ổn lâu dài của xã hội, hơn là những điều ngắn hạn hay cục bộ.

Thứ ba, mỗi lá phiếu còn là một nhân lành được gieo. Theo tinh thần nhân quả, một lựa chọn đúng đắn, xuất phát từ thiện tâm và trí tuệ, sẽ góp phần tạo nên những điều kiện tốt đẹp cho xã hội trong tương lai. Ngược lại, nếu lựa chọn bị dẫn dắt bởi vô minh hay vị kỷ, thì hệ quả cũng sẽ lan rộng. Vì vậy, người tu hành nhìn lá phiếu như một hạt giống - nhỏ nhưng mang trong nó khả năng sinh trưởng rất lớn.

Sau cùng, trách nhiệm công dân qua mỗi lá phiếu chính là sự thực hành tinh thần “đạo - đời không tách rời”. Tu không phải là rời bỏ xã hội, mà là sống giữa xã hội với một tâm thức tỉnh táo và từ bi. Khi người dân ý thức sâu sắc về lá phiếu của mình, thì đó cũng là lúc đạo lý được thắp sáng trong đời sống thường nhật.

Nói một cách lắng đọng, mỗi lá phiếu là một câu hỏi thầm lặng mà mỗi người tự gửi đến chính mình: ta đang chọn bằng tâm gì, và ta muốn góp phần tạo nên một xã hội như thế nào?

BTV: Hòa thượng muốn gửi thông điệp gì đến đồng bào cả nước sau thành công của “Ngày hội non sông” lần này?

HT.Thích Huệ Phước: Sau thành công của ngày hội non sông, điều người tu hành muốn gửi đến đồng bào không phải là những lời lớn lao, mà là một lời nhắc nhẹ nhàng nhưng bền sâu:

Trước hết, hãy giữ gìn và nuôi dưỡng niềm tin. Thành công của một kỳ bầu cử không chỉ là kết quả của một ngày, mà là kết tinh của sự đồng lòng, của ý thức trách nhiệm và của niềm tin vào con đường chung. Niềm tin ấy cần được tiếp tục vun bồi bằng chính đời sống hằng ngày - bằng sự trung thực, bằng tinh thần trách nhiệm, và bằng thái độ xây dựng.

Thứ đến, mong mỗi người hãy chuyển hóa niềm vui thành hành động cụ thể. Lá phiếu đã hoàn thành sứ mệnh của nó, nhưng trách nhiệm công dân thì vẫn còn tiếp diễn. Mỗi lời nói có trách nhiệm, mỗi việc làm thiện lành, mỗi cách ứng xử có tình người… đều là những “lá phiếu” tiếp nối, góp phần làm cho xã hội ngày càng tốt đẹp hơn.

Từ góc nhìn đạo học, điều quan trọng là giữ tâm an giữa những biến động. Như lời dạy của Phật, một xã hội an ổn phải bắt đầu từ những con người có nội tâm vững chãi. Khi mỗi người biết quay về chăm sóc thân tâm, biết sống chánh niệm và hướng thiện, thì sự an hòa ấy sẽ lan tỏa ra gia đình và cộng đồng.

Đối với mảnh đất Huế nói riêng, và cả nước nói chung, mong rằng tinh thần hòa hợp - đồng thuận - bao dung sẽ tiếp tục được gìn giữ. Bởi lẽ, sức mạnh lớn nhất của một dân tộc không chỉ nằm ở phát triển kinh tế hay tổ chức xã hội, mà nằm ở khả năng cùng nhau đi qua khác biệt, cùng hướng về điều tốt đẹp.

Sau cùng, xin gửi một lời nguyện giản dị:

- cho lòng người thêm sáng,

- cho xã hội thêm an,

- cho mỗi bước đi của đất nước đều được nâng đỡ bởi trí tuệ và từ bi.

Đó chính là cách để “ngày hội non sông” không chỉ dừng lại ở một ngày, mà trở thành một dòng chảy lâu dài trong tâm thức của mỗi người dân Việt./.